Κυριακή, 27 Ιανουαρίου 2013

Τώρα και για πάντα - Άλλεν Γκίνσμπεργκ


Τώρα και για πάντα - Άλλεν Γκίνσμπεργκ

Θα δεχτώ την Αθανασία -
     Όχι μες απ' το κορμί
          όχι μες απ' τα μάτια
              με τ' αστροστόλιστα ψηλά βουνά,
                   το φεγγάρι στη χάση πάνω απ' τις
                       κορυφές του Άσπεν.
Μα μες απ' τις λέξεις, μες απ' την ανάσα
   των μεγάλων προτάσεων
των ερώτων που έχω, την καρδιά που χτυπά ακόμα,
την αδιάκοπη έμπνευση, την απόπνοια της
   ρυθμικής στοργής,
Τούτα τ' αθάνατα διασώζουν την Αμερική,
   διασώζουν των πολιτειών την πτώση,
   του κορμιού μου την αναχώρηση,
        στόμα βουβό σκονισμενο,
Τούτο το ποίημα εκπέμπει τον πόθο,
   την εκπλήρωση του Πόθου,
Τώρα και για πάντα τ' αγόρια μπορούν
   να διαβάζουν, τα κορίτσια να ονειρεύονται,
   οι γέροι να κλαίνει, οι γριές ν' αναστενάζουν,
               νέοι ακόμα να γεννιούνται.

Πέμπτη, 17 Ιανουαρίου 2013

Έτσι γράφονται, φίλε μου, τα σπάνια ποιήματα - Τζακ Μισελίν


Έτσι γράφονται, φίλε μου, τα σπάνια ποιήματα - Τζακ Μισελίν

Τα βήματα συγκινούν την καρδιά
Η καρδιά φουντώνει τη φωτιά
Του νου τον καθρέφτη
Άκου τους ρυθμούς της ανάσας σου
Έτσι γράφονται τα σπάνια ποιήματα
Όχι με λέξεις μα με νότες περίεργες
Που κινούν την πένα πάνω στο χαρτί
Αυτό είναι το μάτι του κυκλώνα
Ο σεισμός
Το δώρο του θεού στη φύση
Αθανασία.

Σάββατο, 12 Ιανουαρίου 2013

Η κατάκτηση της ευτυχίας - Μπέρτραντ Ράσσελ


Η κατάκτηση της ευτυχίας - Μπέρτραντ Ράσσελ

[...]

   Στην Ινδία, στην Κίνα και στην Ιαπωνία, εξωτερικές συνθήκες πολιτικής φύσης παρεμβάλονται στην ευτυχία της νέας διανόησης, αλλά εσωτερικό εμπόδιο δεν υπάρχει, όπως στις Δυτικές χώρες. Υπάρχουν ασχολίες που φαίνονται σπουδαίες στους νέους, κι όσο αυτές οι ασχολίες πετυχαίνουν, οι νέοι είναι ευτυχισμένοι. Αισθάνονται πως έχουν να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο στην εθνική ζωή, πως έχουν να επιδιώξουν σκοπούς, που αν και δύσκολοι, δεν είναι αδύνατο να πραγματοποιηθούν. Ο κυνισμός, που βρίσκει κανείς πολύ συχνά ανάμεσα στους πιο μορφωμένους νέους και νέες των Δυτικών χωρών, προκύπτει απ' το συνδυασμό άνεσης και έλλειψης δύναμης. Η έλλειψη δύναμης κάνει τα άτομα να αισθάνονται, ότι τίποτε δεν αξίζει τον κόπο να κάνουν, κι η άνεση κάνει το οδυνηρό αυτό συναίσθημα ανυπόφορο. Σ' όλη την Ανατολή, ο φοιτητής του πανεπιστημίου μπορεί να ελπίζει ότι θα ασκήσει πάνω στην κοινή γνώμη μεγαλύτερη επιρροή απ' όση μπορεί ν' ασκήσει στη σύγχρονη Δύση, απ' την άλλη όμως πλευρά έχει πολύ λίγες πιθανότητες παρά στη Δύση να εξασφαλίσει ένα ουσιώδες εισόδημα. Μη όντας ούτε ανίσχυρος, ούτε καλοζωισμένος, γίνεται μεταρρυθμιστής ή επαναστάτης, αλλά όχι κυνικός. Η ευτυχία του μεταρρυθμιστή ή του επαναστάτη εξαρτάται απ' την πορεία των δημόσιων πραγμάτων, μα ίσως, ακόμα κι όταν τον εκτελούν, νιώθει πιο αληθινή ευτυχία απ' όση μπορεί να αισθανθεί ο καλοζωισμένος κυνικός. Θυμάμαι κάποιο νεαρό Κινέζο, επισκέπτη στη σχολή μου, που γύριζε στον τόπο του, για να ιδρύσει μια παρόμοια σχολή σε κάποιο επαναστατημένο τμήμα της Κίνας. Περίμενε πως το αποτέλεσμα θα 'ταν να χάσει το κεφάλι του. Παρ' όλα αυτά, ένοιωθε γαλήνια ευτυχία, που εγώ δεν μπορούσα παρά να τη ζηλεύω.

   Δε θέλω να πω, πάντως, ότι αυτά τα ονειροπαρμένα είδη της ευτυχίας είναι τα μόνα δυνατά. Στην πραγματικότητα, αυτά είναι προσιτά μόνο σε μια μικρή μειονότητα, γιατί απαιτούν ικανότητες και πλατύ ενδιαφέρον, που δεν μπορεί να 'ναι πολύ συνηθισμένο. Δεν είναι μόνο οι διαπρεπείς επιστήμονες, που μπορούν ν' αντλήσουν απόλαυση απ' τη δουλειά τους, ούτε μόνο οι μεγάλοι πολιτικοί, που μπορούν να ικανοποιηθούν με την υποστήριξη ενός ζητήματος. Η χαρά της εργασίας είναι προσιτή στον καθένα, που μπορεί ν' αναπτύξει κάποια ειδική ικανότητα με τον όρο ότι θα αρκείται στην άσκησητης ικανότητός του, χωρίς ν' απαιτεί και τη γενική αναγνώριση. Γνώρισα έναν άνθρωπο, που είχε χάσει από μικρός και τα δυο του πόδια και παρ' όλα αυτά είχε μείνει μακάρια ευτυχισμένος σ' όλη του τη μακριά ζωή. Το κατόρθωσε αυτό γράφοντας ένα πεντάτομο έργο για μια αρρώστια της τριανταφυλλιάς για την οποία, όπως κατάλαβα και πιο ύστερα, ήταν πραγματικά ο μόνος ειδικός. Δεν είχα ποτέ την ευχαρίστηση να γνωρίσω πολλούς ειδικούς στην κογχυολογία, μα απ' όσους γνώρισα, κατάλαβα πάντα, ότι η μελέτη των κογχυλίων ενθουσιάζει εκείνους, που καταπιάνονται μ' αυτήν. Γνώρισα ακόμη κάποτε έναν άνθρωπο, που ήταν ο καλύτερος συνθέτης του κόσμου και που ήταν περιζήτητος απ' όλους εκείνους, οι οποίοι αφιέρωναν τον εαυτό τους στο ν' ανακαλύπτουν καλλιτεχνικούς τύπους. Ο άνθρωπος εκείνος αντλούσε χαρά όχι τόσο απ' τη βαθιά κι αληθινή εκτίμηση, που έτρεφαν γι' αυτόν πρόσωπα, που δεν χάριζαν εύκολα την εκτίμηση τους, όσο απ' την πραγματική απόλαυση, που ένοιωθε ασκώντας την τέχνη του, μια απόλαυση σχεδόν όμοια μ' εκείνη, που αντλούν οι καλοί χορευτές χορεύοντας. Κι ακόμη γνώρισα συνθέτες, που ήταν ειδικοί στη λύση μαθηματικών τύπων ή στη νεστοριανή ή στη σφηνοειδή γραφή ή σ' οτιδήποτε άλλο ασυνήθιστο και δύσκολο. Δεν εξακρίβωσα κατά πόσο οι άνθρωποι αυτοί ήταν ευτυχισμένοι στην ιδιωτική τους ζωή, αλλά στις ώρες της δουλειάς τους τα δημιουργικά τους ένστικτα έμεναν απόλυτα ικανοποιημένα

[...]

Απόσπασμα από 'Η κατάκτηση της ευτυχίας' - Μπέρτραντ Ράσσελ

Τρίτη, 8 Ιανουαρίου 2013

Ο Μαρξ στο Σόχο - Χάουαρντ Ζιν


Ο Μαρξ στο Σόχο - Χάουαρντ Ζιν

[...]  

   Η Τζένη κι εγώ ήμασταν πολύ ερωτευμένοι. Πώς να σας το εξηγήσω αυτό; Αλλά περάσαμε πολύ άσχημες εποχές στο Λονδίνο. Η αγάπη μας υπήρχε. Αλλά, κάποια στιγμή, η κατάσταση άλλαξε. Δεν ξέρω γιατί. Η Τζένη είπε πως οφειλόταν στο ότι δεν ήταν πια η καλλονή που είχα κάποτε παντρευτεί.
   Αυτό με έκανε να θυμώσω. Είπε ότι οφειλόταν στη Λένχεν. Αυτό με θύμωσε ακόμα περισσότερο. Κι εκείνη είπε ότι θύμωνα επειδή ήταν αλήθεια. Αυτό με έβγαλε εκτός εαυτού!
   Αναστενάζει, πίνει μια γουλιά μπίρα, κοιτάζει τις εφημερίδες στο τραπέζι, παίρνει μία απ' αυτές στα χέρια του.
   Ισχυρίζονται ότι επειδή κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, ο κομμουνισμός είναι νεκρός. Κουνάει το κεφάλι του. Μήπως ξέρουν αυτοί οι ηλίθιοι τι είναι κομμουνισμός; Scheisskopfen [Σκατοκέφαλοι]!
    Οι δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί που τα λένε αυτά, τι παιδεία έχουν; Διάβασαν ποτέ το Μανιφέστο, που γράψαμε με τον Ένγκελς όταν εκείνος ήταν είκοσι οχτώ χρονών και εγώ τριάντα;
   Παίρνει ένα βιβλίο από το τραπέζι και διαβάζει:
   "Στη θέση της παλιάς αστικής κοινωνίας με τις τάξεις και την πάλη των τάξεων, θα έχουμε μια ένωση, στην οποία η ελευθερία του ατόμου θα είναι προϋπόθεση για την ελευθερία του συνόλου".
   Το ακούσατε αυτό; Μια ένωση! Αντιλαμβάνονται ποιος είναι ο στόχος του κομμουνισμού; Η ελευθερία του ατόμου! Νομίζουν ότι κάποιος που δηλώνει κομμουνιστής ή σοσιαλιστής αλλά φέρεται σαν γκάνγκστερ, μπορεί να καταλάβει τι είναι κομμουνισμός; 
   Το να σκοτώνει αυτόν που διαφωνεί μαζί σου - αυτό είναι ο κομμουνισμός για τον οποίο εγώ έδωσα τη ζωή μου; Αυτοί που επέμεναν να ερμηνεύουν τις ιδέες μου με θρησκευτικό φανατισμό, επέτρεψαν άραγε στους πολίτες να διαβάσουν το γράμμα που είχαν στείλει στη Νιου Γιορκ Τρίμπιουν, στο οποίο διακήρυττα πως η θανατική ποινή δεν έχει θέση σε καμία κοινωνία η οποία αυτοχαρακτηρίζεται πολιτισμένη;
   Θυμωμένος... Υποτίθεται ότι ο σοσιαλισμός δεν πρέπει να αναπαράγει τις βλακείες του καπιταλισμού!

[...]

Απόσπασμα από 'Ο Μαρξ στο Σόχο' - Χάουαρντ Ζιν

Σάββατο, 5 Ιανουαρίου 2013

Ο αφρός των ημερών - Μπορίς Βιάν


Ο αφρός των ημερών - Μπορίς Βιάν

[...]

- Έσπασες μιά καρέκλα, είπε ο διευθυντής.
- Ναί, είπε ο υποδειυθυντής.
Άφησε το φάκελο στο τραπέζι.
- Μπορούμε να την ξανακολλήσουμε, βλέπετε.
Στράφηκε στον Κόλιν.
- Ξέρετε να κολλάτε καρέκλες;
- Υποθέτω, είπε ο Κόλιν ξαφνιασμένος. Είναι δύσκολο;
- Χάλασα, τον διαβεβαίωσε ο υποδιευθυντής, μέχρι τρεις κουβάδες κόλλα δίχως να τα καταφέρω.
- Θα τους πληρώσεις! είπε ο διευθυντης. Θα τα κρατήσω από το μισθό σου.
- Τα κράτησα από το μισθό της ιδιαιτέρας μου, είπε ο υποδιευθυντής. Μην ανησυχείς, αφεντικό.
- Ζητάτε κάποιον για να κολλάει καρέκλες; ρώτησε δειλά ο Κόλιν.
- Φυσικά! είπε ο διευθυντής.
- Δε θυμάμαι και πολύ καλά, είπε ο υποδιευθυντής. Αλλά εσείς δε μπορείτε να κολλήσετε καρέκλες.
- Γιατί; είπε ο Κόλιν.
- Απλώς γιατί δε μπορείτε, είπε ο υποδιευθυντής.
- Αναρωτιέμαι πως το κατάλαβες; είπε ο διευθυντής.
- Ειδικά, είπε ο υποδιευθυντής, γιατί αυτές οι καρέκλες δεν κολλάνε και, γενικά, γιατί δε μου δίνει την εντύπωση ότι μπορεί να κολλήσει καρέκλες.
- Μα τι σχέση έχει η καρέκλα με μιά θέση γραφείου; είπε ο Κόλιν.
- Εσείς δηλαδή κάθεστε στο πάτωμα για να εργαστείτε; κάγχασε ο διευθυντής.
- Φαίνεται ότι δε θα εργάζεστε και πολύ συχνά, επικρότησε ο υποδιευθυντής.
- Να σας πω, είπε ο διευθυντής, είστε κηφήνας!
- Μάλιστα, κηφήνας! ενέκρινε ο υποδιευθυντής.
- Εμείς, κατέληξε ο διευθυντής, δε μπορούμε, σε καμιά περίπτωση να προσλάβουμε έναν κηφήνα!
- Και μάλιστα όταν δεν έχουμε δουλιά να του δώσουμε.
- Είναι απόλυτα παράλογο, είπε ο Κόλιν ζαλισμένος από τις φωνές τους.
- Γιατί παράλογο, ε; ρώτησε ο διευθυντής.
- Γιατί, είπε ο Κόλιν, ακριβώς αυτό που πρέπει να δώσετε σ' έναν κηφήνα είναι μια θέση χωρίς δουλιά.
- Ορίστε, είπε ο υποδιευθυντής, μήπως θα θέλατε να πάρετε τη θέση του διευθυντή μας;
   Ο τελευταίος έσκασε στα γέλια μ' αυτή την ιδέα.
- Είναι καταπληκτικός! είπε.
   Το πρόσωπό του σκοτείνιασε κι έσπρωξε ακόμα πάρα-πίσω την πολυθρόνα του.
- Πάρ' τον από δω,  είπε στον υποδιευθυντή. Τώρα κατάλαβα γιατί ήρθε εδώ... Μπρος, γρήγορα! Δρόμο τεμπέλη! ούρλιαξε.
   Ο Υποδιευθυντής όρμησε στον Κόλιν, αλλά εκείνος είχε αρπάξει το φάκελο που έιχε μείνει ξαχασμένος πάνω στο τραπέζι.
- Αν με αγγίξετε... είπε.
   Οπισθοχώρησε λίγο μέχρι την πόρτα.
- Φύγε! φώναξε ο διευθυντής. Πλάσμα του σατανά!
- Είστε παλιάνθρωπος, είπε ο Κόλιν και γύρισε το πόμολο της πόρτας.
   Πέταξε το φάκελο του προς το γραφείο κι όρμησε στο διάδρομο. Όταν έφτασε στην είσοδο, ο κλητήρας τον πυροβόλησε κι η χάρτινη σφαίρα έκανε μιά τρύπα σε σχήμα νεκροκεφαλής στο τζάμι της πόρτας, που μόλις είχε κλείσει πίσω του.

[...]

Απόσπασμα από 'Ο αφρός των ημερών' - Μπορίς Βιάν